Sterylizacja suki to zabieg chirurgiczny, w którego trakcie usuwa się narządy rozrodcze – najczęściej same jajniki, rzadziej jajniki wraz z macicą. Procedura ta prowadzi do trwałego zahamowania cyklu rujowego, co oznacza, że suka nie będzie już zdolna do rozmnażania. Chirurgia zwierząt, w tym zakresie, odgrywa istotną rolę w profilaktyce zdrowotnej oraz w ograniczaniu bezdomności wśród psów. W odróżnieniu od kastracji, jaka często bywa stosowana u psów samców, sterylizacja samicy nie zawsze oznacza to samo – różnice te wynikają z kontekstu użycia danego terminu, a nie z samego przebiegu operacji. Dla opiekuna najważniejsze pozostaje to, że efekt jest trwały i wymaga przemyślanej decyzji, najlepiej skonsultowanej z lekarzem weterynarii. Na czym polega zabieg sterylizacji suki, kiedy ją wykonać i ile trwa? Na te i inne pytania odpowiadamy w naszym wpisie. Zapraszamy do lektury!
Na czym polega zabieg?
Zabieg odbywa się w znieczuleniu ogólnym i wymaga odpowiedniego przygotowania. W dniu operacji pacjentka powinna być na czczo – nie podaje się jedzenia przez około 12 godzin wcześniej. Po wstępnym badaniu oraz ocenie parametrów życiowych podaje się leki premedykacyjne, a następnie znieczulenie właściwe. Podczas operacji lekarz wykonuje nacięcie powłok brzusznych – na tyle niewielkie, by zminimalizować uraz tkanek, ale wystarczające do usunięcia jajników, a w razie potrzeby również macicy. Naczynia krwionośne zostają odpowiednio podwiązane lub zamknięte przy użyciu specjalnych klipsów, co zapobiega krwawieniu. Po usunięciu narządów, ranę zszywa się warstwowo – zarówno wewnętrzne powłoki, jak i skórę. Nowoczesna chirurgia zwierząt stawia dziś na techniki możliwie najmniej inwazyjne, co pozwala na szybszą rekonwalescencję i ograniczenie bólu pooperacyjnego. Stosowane szwy mogą być wchłanialne bądź klasyczne.
Kiedy najlepiej wykonać sterylizację suki – optymalny czas zabiegu
Najczęściej zalecanym terminem wykonania sterylizacji suki jest okres przed pierwszą cieczką, czyli między szóstym a dziewiątym miesiącem życia. U psów ras miniaturowych i małych ten przedział czasowy może być krótszy, natomiast u ras dużych lub olbrzymich decyzję podejmuje się z większą ostrożnością – opóźnienie zabiegu bywa wtedy korzystniejsze z punktu widzenia dalszego rozwoju fizycznego. Na wybór odpowiedniego momentu wpływa szereg czynników, m.in. stan zdrowia suki, jej temperament, styl życia w otoczeniu człowieka oraz plany związane z ewentualnym rozrodem. Nie istnieje jeden uniwersalny schemat – lekarz weterynarii analizuje każdy przypadek indywidualnie, biorąc pod uwagę zarówno ryzyko wystąpienia nowotworów gruczołu mlekowego, jak i problemy ortopedyczne u ras predysponowanych. Zabieg można przeprowadzić również u suki dorosłej, a nawet starszej – ważne jednak, by wykluczyć obecność chorób współistniejących, które mogłyby wpłynąć na przebieg znieczulenia bądź gojenia się ran.
Ile trwa sterylizacja suki i jak przebiega rekonwalescencja?
Czas trwania zabiegu zależy od budowy anatomicznej zwierzęcia, wieku oraz doświadczenia chirurga. Sama operacja trwa zazwyczaj od dwudziestu do sześćdziesięciu minut. W przypadkach typowych – młodych i zdrowych suk – procedura przebiega sprawnie i bez komplikacji. Całkowity czas pobytu w lecznicy może jednak przekraczać kilka godzin, uwzględniając przygotowanie, premedykację, znieczulenie, zabieg i obserwację po wybudzeniu. Po operacji suka powinna przez kilkanaście dni pozostawać pod szczególną opieką. Wskazane jest ograniczenie ruchu, unikanie schodów, skakania i kontaktu z innymi psami. Opiekun musi codziennie kontrolować ranę – zaczerwienienie, wysięk albo obrzęk mogą świadczyć o nieprawidłowym gojeniu. W niektórych przypadkach stosuje się ubranko pooperacyjne lub kołnierz ochronny, by zapobiec lizaniu szwów. Pełny powrót do aktywności następuje zwykle po około dwóch tygodniach. U większości pacjentek nie występują powikłania – prawidłowo przeprowadzona sterylizacja suki, a także dobrze poprowadzona rekonwalescencja pozwalają na szybkie odzyskanie formy.
Korzyści oraz potencjalne ryzyka związane ze sterylizacją suki
Zabieg sterylizacji suki niesie za sobą wiele długofalowych korzyści zdrowotnych. U samic, które nie przeszły pierwszej cieczki, znacznie spada ryzyko wystąpienia nowotworów gruczołu mlekowego – zmniejsza się ono niemal do zera. Ponadto zabieg eliminuje możliwość wystąpienia groźnego dla życia ropomacicza i znacząco redukuje szansę na inne choroby układu rozrodczego. Oprócz aspektów zdrowotnych, zmniejsza się także obciążenie psychiczne – zarówno dla zwierzęcia, jak i opiekuna. Brak cieczek oznacza koniec okresowych zachowań typowych dla rui – takich jak niepokój, ucieczki, skłonność do agresji czy niechciana uwaga samców. Z drugiej strony, nie można pominąć pewnych zagrożeń. Wśród nich wymienia się możliwość przybierania na wadze po zabiegu, wynikającą ze spowolnienia metabolizmu. Wymaga to zmiany nawyków żywieniowych oraz odpowiedniej dawki codziennego ruchu. Sporadycznie obserwuje się też zmiany w zachowaniu, osłabienie mięśni dna miednicy, a u poszczególnych suk predyspozycje do nietrzymania moczu – szczególnie w przypadku większych ras i osobników po kilku cieczkach. Każda interwencja chirurgiczna wiąże się również z ryzykiem anestezjologicznym, a także możliwością wystąpienia powikłań w czasie gojenia. Dlatego decyzja o sterylizacji suki powinna być podejmowana po dokładnej ocenie stanu zdrowia i konsultacji ze specjalistą
