Babeszjoza u psa to groźna choroba pasożytnicza przenoszona głównie przez kleszcze. Jej sprawcą jest mikroskopijny pierwotniak z rodzaju Babesia, atakujący czerwone krwinki zwierzęcia, prowadząc do ich rozpadu. W efekcie organizm czworonoga narażony zostaje na niedokrwistość i szereg powikłań ogólnoustrojowych. W polskich warunkach choroba ta pojawia się w regionach, gdzie bytują kleszcze z rodzaju Dermacentor i Ixodes. W niniejszym wpisie omówimy, jak dochodzi do zakażenia, jakie objawy powinny wzbudzić niepokój oraz jak wygląda diagnostyka i leczenie. Zapraszam do dalszej lektury!
Choroba ta rozwija się wskutek ugryzienia przez zakażonego kleszcza. Podczas żerowania pasożyt przekazuje do krwi formy inwazyjne pierwotniaka Babesia. Po przedostaniu się do krwiobiegu, mikroorganizm atakuje czerwone krwinki, namnażając się wewnątrz nich. W rezultacie dochodzi do ich rozpadu i rozwinięcia objawów chorobowych. Do zakażenia wystarczy jeden pasożyt. Kleszcze odpowiedzialne za transmisję Babesia można spotkać nie tylko w lasach czy na łąkach – coraz częściej pojawiają się one również w parkach miejskich. Choroba nie jest zaraźliwa między zwierzętami.
Objawy babeszjozy u psa
Pierwsze symptomy babeszjozy u psa często pojawiają się w ciągu kilku dni od ukłucia kleszcza. Na początku mogą być niespecyficzne – zwierzę staje się apatyczne, unika ruchu, nie interesuje się jedzeniem. Uwagę opiekuna powinien zwrócić również wzrost temperatury ciała, nierzadko przekraczający 40°C.
W miarę postępu choroby pojawiają się bardziej charakterystyczne objawy:
- ciemny, brunatny mocz – wynik rozpadu krwinek i obecności barwników żółciowych,
- żółtaczka – żółte zabarwienie spojówek i błon śluzowych,
- przyspieszony oddech i tętno – organizm próbuje kompensować niedobór tlenu,
- powiększenie śledziony oraz czasem wątroby – wykrywalne przy badaniu palpacyjnym.
Jak rozpoznać babeszjozę u psa?
Rozpoznanie babeszjozy u psa wymaga przeprowadzenia specjalistycznych badań krwi. Weterynarz ocenia nie tylko obraz kliniczny, ale przede wszystkim wyniki laboratoryjne, potwierdzające obecność pasożyta lub jego skutków działania.
Stosuje się przede wszystkim:
- rozmaz krwi – poszukiwanie pierwotniaków wewnątrz krwinek czerwonych,
- morfologię i biochemię krwi – wykrycie niedokrwistości, zaburzeń pracy wątroby i nerek,
- badanie PCR – identyfikacja materiału genetycznego Babesia, pomocne przy nietypowym przebiegu choroby.
Leczenie babeszjozy u psa
Leczenie babeszjozy u psa polega na podaniu specjalistycznych leków przeciwpierwotniakowych, eliminujących pasożyta z organizmu. Najczęściej stosuje się iniekcje imidokarbu lub diminazenu – wybór preparatu zależy od stanu psa oraz decyzji lekarza weterynarii. Podanie środka często odbywa się już podczas pierwszej wizyty diagnostycznej, ponieważ czas reakcji ma znaczenie dla życia zwierzęcia. Oprócz leczenia przyczynowego, konieczna jest także terapia wspomagająca. Psom podaje się kroplówki w celu nawodnienia i stabilizacji układu krążenia. Często włączane są także leki wspierające funkcję nerek i wątroby. W ciężkich przypadkach, gdy dochodzi do znacznego rozpadu krwinek, może być potrzebna transfuzja krwi. W trakcie leczenia bardzo ważna jest regularna kontrola parametrów krwi. Pozwala to ocenić skuteczność terapii, a także w porę wykryć ewentualne powikłania. Pies powinien pozostać pod opieką weterynaryjną do momentu ustabilizowania się stanu zdrowia.
Powikłania i rokowania przy babeszjozie
Jednym z najpoważniejszych zagrożeń jest rozwój ostrej niewydolności nerek. Uszkodzone przez toksyny nerki przestają prawidłowo filtrować krew, co może zakończyć się śmiercią mimo wdrożonego leczenia. Wielu psom grozi także uszkodzenie wątroby, powiększenie śledziony oraz wystąpienie żółtaczki. Rozpad krwinek czerwonych prowadzi do ciężkiej niedokrwistości, która dodatkowo osłabia organizm i zwiększa ryzyko powikłań krążeniowych. Rokowanie zależy głównie od momentu rozpoczęcia leczenia. Psy, trafiające do lecznicy w pierwszych dniach choroby, mają wysokie szanse na pełne wyzdrowienie. U zwierząt leczonych później ryzyko trwałych uszkodzeń narządów lub śmierci znacząco wzrasta.
Jak chronić psa przed babeszjozą?
Najskuteczniejszą metodą zapobiegania babeszjozie u psa jest konsekwentne stosowanie preparatów przeciwkleszczowych. Na rynku dostępne są różne formy zabezpieczenia – obroże, krople aplikowane na skórę oraz tabletki podawane doustnie. Wybór konkretnego środka powinien być dopasowany do stylu życia psa i zaleceń lekarza weterynarii. Ważne jest również codzienne kontrolowanie sierści zwierzęcia po spacerach, zwłaszcza jeśli pies przebywał na terenach porośniętych wysoką trawą lub w pobliżu lasów. Usunięcie kleszcza w ciągu kilku godzin po ukłuciu zmniejsza ryzyko zakażenia, choć nie eliminuje go całkowicie. Nie zaleca się polegania wyłącznie na tzw. szczepionkach przeciw babeszjozie, ponieważ ich skuteczność jest ograniczona. Preparaty tego typu nie chronią w pełni przed zachorowaniem i nie zastępują profilaktyki przeciwkleszczowej.
